Nếu bạn đang sợ, tôi hiểu — vì 4 năm trước tôi từng sợ y hệt bạn
Bốn năm trước, tôi ngồi trước cái máy tính, tay để lên chuột mà không dám bấm. Ly cà phê bên cạnh nguội ngắt từ bao giờ. Người ta bảo "làm online đi chị", tôi gật cho qua chuyện, bụng nghĩ: cái đó của người trẻ, người giỏi công nghệ, đâu tới lượt mình. Fanpage là gì, thú thật, tôi còn không biết.
Nên tôi hiểu bạn. Thật sự hiểu.
Bạn sợ công nghệ — nhìn mấy cái nút, mấy cái bảng quảng cáo là hoa hết cả mắt, đọc chữ được chữ mất. Bạn sợ không có thời gian — cả ngày đứng mỏi nhừ chân trong tiệm, tối về cơm nước con cái, mắt díu lại rồi, lấy đâu ra giờ mà học. Và cái sợ lớn nhất, tôi biết: sợ đốt tiền oan. Nghe người ta chạy quảng cáo tiền bay vèo vèo mà chẳng ra một mống khách, bạn rùng mình. Của mình làm ra bằng mồ hôi, ai mà không xót.
Rồi bạn tự nhủ y như tôi ngày đó: "Thôi. Cái đó không dành cho người như mình."
Tôi đã đứng đúng chỗ bạn đang đứng. Ngày ấy tôi tin chắc mình sẽ mãi mãi chỉ bán offline thôi — bằng đôi tay, bằng cái miệng, bằng chỗ quen biết. Hệ thống kinh doanh online ư? Xa vời như chuyện nhà người ta trên tivi.
Vậy mà bốn năm sau, mọi thứ khác hẳn.
Ở giữa hai cái mốc ấy đã có chuyện gì xảy ra? Ngồi xuống đây. Để tôi kể bạn nghe.
Nếm trước cái kết: 4 năm sau, tôi đã thành một người khác
Tôi kể cái kết trước, kẻo bạn bận quá mà bỏ dở giữa chừng.
Bốn năm sau cái ngày ngồi run tay trước màn hình, không biết fanpage là gì, tôi đã tìm ra thị trường ngách (niche market) của riêng mình: người Việt xa xứ. Tôi tự tay đóng gói sản phẩm thông tin (information product) của chính mình — thứ ngày xưa tôi còn không biết gọi tên. Lợi nhuận gấp 20 lần công việc cũ. Tôi không nói cho oai đâu. Là thật.
Và cái này mới lạ đời. Một người đàn bà không tin nổi đôi chân mình, giờ có 2 tấm huy chương marathon treo trong nhà. Đúng hai tấm. Tôi còn gây dựng được một tệp khách hàng Việt kiều — những người xa quê, từng cô đơn nơi xứ người y hệt tôi.
Nhưng khoan đã. Tôi phải nói thẳng, ngay từ đầu: đây là con đường của riêng tôi. Kết quả tùy sức, tùy duyên, tùy phận mỗi người — tôi không hứa ai làm cũng ra vậy. Tôi ghét cái kiểu hứa làm giàu chắc như đinh đóng cột cho sang miệng. Ai hứa thế với bạn, bạn nên dè chừng.
Giờ, để tôi kể lại từ đầu. Từ cái ngày tôi gặp một người Thầy.
Phạm Thành Long là ai — người Thầy tôi chọn để đặt niềm tin
Phạm Thành Long là ai ư? Người ta gọi Thầy là "người gieo khát vọng cho doanh nhân Việt". Còn với tôi, Thầy là ba con người trong một: một luật sư sở hữu trí tuệ (intellectual property lawyer), một diễn giả truyền cảm hứng, và một vận động viên ba môn phối hợp (triathlon). Nghe thì oách. Nhưng để tôi kể cho bạn nghe như kể về một người trong nhà.
Thầy sinh năm 1976 ở Hà Nội, là anh cả trong một gia đình lao động, ba anh em trai (nguồn: long.vn). Không phải con nhà quyền quý gì. Chính vì thế Thầy mới có một niềm tin mà tôi mang theo tới tận bây giờ: "khởi đầu khiêm tốn không quyết định hành trình và đích đến của một con người."
Năm 2001, Thầy dựng Công ty Luật Gia Phạm — một trong những hãng luật sở hữu trí tuệ uy tín hàng đầu (nguồn: long.vn). Hơn hai mươi năm hành nghề, Thầy đi cùng hơn 500.000 lượt doanh nhân. Rồi năm 2013, Thầy rẽ hẳn sang đào tạo, và trở thành nhà đào tạo có số lượng học viên đông nhất Việt Nam. Con số nửa triệu ấy, với tôi, không phải để khoe. Nó nghĩa là: nửa triệu lượt người từng ngồi nghe Thầy — thì một người tay trắng, sợ công nghệ như tôi, chắc cũng lọt được một chỗ ngồi ở đó.
Thầy giỏi cỡ nào ư? Năm 2014, Thầy lọt Top 5 thế giới cuộc thi Clickbank Affiliate Contest, vượt qua cả những cái tên như Ewen Chia, Peng Joon, Alex Mandossian — mấy tên đó tôi phải tra Google mới biết họ là ai (nguồn: long.vn). Thầy giữ 2 kỷ lục BNI thế giới, sáng lập Dragon Chapter và Trust Chapter thời làm Giám đốc BNI Hà Nội. Thầy có Nút Vàng YouTube. Từng lọt Top 5 Luật sư của năm, có giải Sao Vàng Đất Việt. Tôi kể mấy điều này không phải để tâng bốc Thầy lên mây. Tôi kể vì chính chúng làm một người đang run — như tôi ngày đó — dám đặt niềm tin của mình xuống một chỗ chắc chắn.
Nhưng thứ chạm vào tôi nhất không phải mấy cái giải. Là cái câu về khởi đầu khiêm tốn ở trên kia. Câu đó như nói riêng với tôi. Người không biết fanpage là gì. Người đã tin chắc đời mình sẽ mãi mãi chỉ loanh quanh với cái tiệm offline.
Tôi gặp Thầy. Tôi vào khóa Eagle Camp. Rồi tôi quyết: bám theo Thầy. Suốt bốn năm ròng. Tới giờ tôi vẫn nói, đó là quyết định đúng nhất đời tôi.
Quả cam bị bóp — bài học kéo tôi lại mỗi lần muốn bỏ cuộc
Nhưng đừng tưởng bốn năm ấy toàn màu hồng. Không đâu.
Có một đêm, chắc gần hai giờ sáng, tôi ngồi trước màn hình mà nước mắt cứ chực trào. Cái phễu dựng mãi vẫn báo lỗi. Quảng cáo thì ngốn tiền mà khách chẳng thấy mặt đâu. Điện thoại thì im lìm. Tôi mệt rã rời, vai cứng đờ. Tôi tự hỏi hay là thôi, hay là quay về cái nghề cũ cho yên thân, đỡ nhức đầu, đỡ mất ngủ. Bạn có từng ngồi đúng một cái đêm như thế chưa? Cái đêm mà mình thấy mình ngu ngốc, thấy mình không hợp với thứ này?
Rồi tôi nhớ câu Thầy hay nói. Câu về quả cam.
Thầy bảo: "Áp lực không tạo ra điều tiêu cực. Khi bị bóp chặt, quả cam chỉ chảy ra thứ vốn đã có sẵn bên trong nó."
Tôi ngồi lặng đi một lúc lâu. Rồi tôi hiểu. Cái đêm bị bóp nghẹt ấy, thứ chảy ra không phải là sự yếu đuối — nó là thứ tôi vốn có mà chính tôi chưa dám tin. Áp lực không biến tôi thành kẻ tệ hơn. Nó chỉ lột trần tôi ra, cho tôi thấy tôi thật sự là ai, khi không còn chỗ nào để trốn. Hóa ra cái tôi cần không phải là trở thành một ai khác giỏi giang hơn — mà là để đời bóp cho bật ra cái thứ vốn đã nằm sẵn trong mình.
Thế là tôi ở lại. Không bỏ.
Mà Thầy tôi đâu chỉ nói suông. Thầy sống đúng điều Thầy dạy. Năm 2014, Thầy đi bộ xuyên Việt mà không mang theo một đồng nào trong túi. Bạn nghe có thấy gai người không — xuyên Việt, không tiền. Rồi Thầy đạp xe xuyên Việt lần hai. Thầy bơi, đạp, chạy — chinh phục các cự ly ba môn phối hợp ở cái tuổi nhiều người chỉ muốn ngồi yên một chỗ. Thầy chọn việc khó để làm, và Thầy nói: "Bằng việc lựa chọn một việc khó để hoàn thành, ta tạo ra thành công của chính mình."
Nhìn Thầy, tôi thấy ngượng với cái ý định bỏ cuộc của mình lúc hai giờ sáng. Một người đã ở đỉnh cao còn tự bóp mình để tiến, thì tôi — đang lúp xúp ở chân dốc — lấy tư cách gì mà dừng?
Bốn chữ Thầy gói cả tinh thần sống của Thầy vào đó: "Liên Tục Tiến Lên". Tôi chép ra một tờ giấy, dán lên tường, ngay chỗ tôi ngồi làm việc. Có hôm nản quá, tôi chỉ dám ngẩng lên nhìn đúng bốn chữ ấy.
Và chính cái sự lì đó — cái đêm không-bỏ ấy — mới dắt tôi tới thứ mà bốn năm trước tôi không dám mơ. Kể cả tấm huy chương của một người chưa từng biết chạy bộ. Nhưng đó là chuyện của phần sau.
Từ không biết fanpage đến làm chủ hệ thống — cú lột xác của tôi
Bốn năm trước, nếu ai nói tôi sẽ tự tay dựng nổi một hệ thống kinh doanh online, chắc tôi cười xòa rồi lảng đi chỗ khác. Tôi sợ công nghệ. Sợ tới mức đụng vào cái bàn phím là mấy đầu ngón tay tôi run. Trong đầu chỉ có một câu chạy đi chạy lại: "Thứ đó không dành cho người như mình. Cả đời tôi buôn bán ngoài đời thật, sờ được, nắm được — online là chuyện của người khác."
Vậy mà chính cái chỗ tôi sợ nhất lại hóa ra là chỗ tôi thay đổi nhiều nhất.
Từ một người không biết fanpage là gì, tôi mò mẫm tìm ra thị trường ngách (niche market) của riêng mình — cái ngách không ai chỉ cho tôi, tôi phải tự dò ra: người Việt xa xứ, những người bỏ quê đi làm ăn nơi đất khách. Tôi hiểu họ tận trong ruột. Vì tôi cũng từng loay hoay y như họ. Cái ngày tôi nhận ra "à, đây rồi, đây chính là những người tôi sinh ra để phục vụ", tôi ngồi lặng đi một lúc. Rồi tự nhiên nhẹ cả người. Như trút được một tảng đá cứ đè lên ngực bao lâu nay.
Rồi tôi đóng gói được sản phẩm thông tin (information product) của chính mình — nắn ra từ trải nghiệm và mồ hôi của tôi, không đi buôn lại của ai. Nó nuôi tôi. Nó mang về lợi nhuận gấp 20 lần công việc cũ. Tôi viết đúng như thế, không thêm không bớt: gấp 20 lần. Không phải vì tôi khôn khéo hơn bạn đâu — mà vì tôi chịu học, chịu làm, chịu sai rồi lồm cồm bò dậy sửa.
Có một chuyện tôi thương nhất trong tất cả. Tôi vốn không chạy nổi một trăm mét. Người ta chạy, tôi đứng nhìn, tự nhủ mình không có cái gen đó. Vậy mà trong nhà tôi bây giờ có 2 tấm huy chương marathon. Đúng hai tấm thôi. Nhưng với tôi nặng như cả bầu trời — nó nhắc tôi mỗi ngày rằng cái thân vụng về này cũng làm được điều mà nó từng tưởng là không thể.
Tệp khách hàng Việt kiều của tôi cũng lớn dần lên từ đó. Những con người tin tôi. Đi cùng tôi. Nhắn tin cho tôi lúc nửa đêm bên kia múi giờ.
Bạn đọc tới đây, có thấy mình thấp thoáng đâu đó trong câu chuyện này không? Tôi nói thật lòng, nhắc lại lần nữa cho chắc: kết quả tùy sức, tùy duyên mỗi người, tôi không dám hứa ai cũng y hệt tôi. Nhưng một người từng run tay trước cái máy tính như tôi mà còn làm được — thì bạn, bạn cũng có cửa.
Làm được thật, không nói suông — case Việt kiều ở Đức
Bạn đừng vội tin lời tôi. Ai nói cũng hay. Để tôi kể chuyện đã làm, chứ không phải chuyện nói. Chỉ để bạn tin đúng một điều: người bình thường như tôi làm được, thì bạn cũng làm được.
Có một nhà hàng Việt tên OISHII NEM, ở Siegburg, bên Đức. Tôi ngồi cách họ cả nghìn cây số, tự tay dựng cho họ một cái website làm phễu đặt bàn (booking funnel) — để một người khách lạ đang đói, đang dò điện thoại tìm quán, bấm vài cái là giữ được chỗ. Không thuê ai hết. Tôi tự làm. Từ dựng web, tối ưu Google Maps cho khách vãng lai tìm ra tiệm, cho tới chạy quảng cáo rồi ngồi soi từng đồng lời, từng đồng lỗ. Tay tôi chạm vào từng phần một. Làm thật, không phải kể cho vui.
Rồi có Hà Hoàng — một em chủ tiệm nail cũng ở bên Đức. Một hôm em nhắn tin: "Chị ơi, chạy quảng cáo giúp em với, em sợ làm sai tốn tiền oan." Đọc dòng đó, tôi thương đứt ruột. Vì cái nỗi sợ ấy, tôi từng sợ y hệt. Tôi biết nó nằm ở đâu trong lòng người ta.
Nhưng tôi không cầm tiền chạy thuê cho em.
Nghe lạ đúng không? Người ta năn nỉ trả tiền mình mà mình từ chối. Bởi tôi tin một điều: của ai người nấy xót. Tôi cầm tiền chạy hộ, em ấy sướng được một hôm, rồi mãi mãi không tự cầm được tay lái túi tiền của chính mình. Giao trứng cho ác là thế. Đốt đồng nào là đồng của em, mà em thì mù mờ không biết đồng ấy đi đâu. Nên tôi ngồi cầm tay chỉ việc, từng bước một, để tự tay em bấm nút chạy lấy — miễn phí, vì thương.
Đó là nguyên tắc nghề của tôi cho tới giờ, và sẽ mãi như vậy: tôi không nhận chạy quảng cáo thuê. Tôi chỉ dạy, để chính tay bạn làm được.
Và cái nguyên tắc đó dẫn tôi tới một điều lớn hơn — một sứ mệnh. Tôi kể bạn nghe ngay đây.
Vì sao 4 năm học thầy Phạm Thành Long đã đổi đời tôi — và sứ mệnh phía trước
Bây giờ ngồi nhìn lại, tôi hiểu ra một điều rất đơn giản. Một người tay trắng như tôi đổi được đời, không phải nhờ khôn hơn ai. Mà nhờ chọn đúng người để đi theo, rồi đủ lì để không buông tay giữa đường.
Bốn năm trước, tôi còn không biết fanpage là gì. Tôi tin chắc cả đời mình chỉ bán được ngoài chợ, ngoài tiệm — hết. Vậy mà bây giờ tôi có thị trường ngách riêng, có sản phẩm thông tin (information product) của riêng mình, lời gấp hai mươi lần cái nghề cũ. Người đàn bà không biết chạy bộ ngày nào, giờ trong tủ có hai tấm huy chương marathon. Tôi kể ra không phải để khoe khoang. Tôi kể để bạn tin: chuyện này là thật, và người bình thường làm được.
Với tôi, Thầy không chỉ là người dạy. Thầy thân như ruột thịt trong nhà. Mỗi lần nhắc tới Thầy, sống mũi tôi lại cay. Không phải vì Thầy nói lời hoa mỹ — mà vì những gì Thầy làm thật: hơn 500.000 lượt doanh nhân đi cùng, hai kỷ lục BNI thế giới, cái tinh thần "Liên Tục Tiến Lên" Thầy sống bằng chính đôi chân đi xuyên Việt chứ không phải treo trên khẩu hiệu. Chính cái đó mới kéo được một người rụt rè như tôi đứng dậy.
Giờ tới lượt tôi.
Tôi có một việc phải làm cho xong ở đời này. Là đi tìm mấy anh mấy chị người Việt xa xứ — chủ tiệm nail, chủ nhà hàng ở Đức, ở Mỹ, ở Pháp, ở Úc, ở Canada, ở Ba Lan. Những người sáng mở cửa tối đóng cửa, còng lưng làm nghề bằng đôi tay, mà đêm về vẫn thấp thỏm không biết ngày mai khách có tới. Tôi muốn cầm tay chỉ họ dựng một hệ thống kinh doanh online, biến cái nghề cực nhọc bằng tay ấy thành một thứ tài sản của chính mình. Tự dựng website làm phễu đặt lịch. Tự tối ưu Google Maps để khách lạ tìm thấy tiệm. Tự chạy quảng cáo và tự biết đo lời-lỗ. Để có "khách mỗi ngày", mà không phải phụ thuộc vào ai.
Nói thẳng cho bạn khỏi phải chờ đợi: tôi không bán lời hứa làm giàu. Tôi cũng không nhận chạy quảng cáo thuê đâu — của ai người nấy xót, tay lái túi tiền phải do chính bạn cầm. Tôi chỉ dạy, để bạn tự làm được. Kết quả tới đâu là tùy vào sự lì lợm và hoàn cảnh riêng của bạn.
Nếu mấy dòng này chạm được tới bạn, thì đi cùng tôi một đoạn. Liên Tục Tiến Lên — như Thầy tôi vẫn nói.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Phạm Thành Long là ai? Người ta gọi Thầy là "người gieo khát vọng cho doanh nhân Việt". Thầy là luật sư sở hữu trí tuệ, diễn giả truyền cảm hứng, vận động viên ba môn phối hợp (triathlon); sinh năm 1976 ở Hà Nội, sáng lập Công ty Luật Gia Phạm năm 2001, hơn 20 năm đồng hành cùng hơn 500.000 lượt doanh nhân. Thầy từng vào Top 5 thế giới cuộc thi Clickbank Affiliate 2014 và giữ 2 kỷ lục BNI thế giới (nguồn: long.vn). Với riêng tôi, Thầy vừa là người Thầy, vừa thân như ruột thịt trong nhà.
Eagle Camp là gì? Eagle Camp là một khóa học của thầy Phạm Thành Long. Với tôi, đó là bước ngoặt. Trước Eagle Camp, tôi không biết fanpage là gì, tin chắc đời mình chỉ buôn bán offline. Sau khóa đó, và sau bốn năm theo sát bên Thầy, tôi mới nhìn thấy một con đường mới cho mình.
Mợ Dung là ai? Tôi là Mợ Dung (Phạm Thế Anh), hơn 20 năm kinh doanh, học trò 4 năm của thầy Phạm Thành Long. Tôi đi từ con số 0 — không biết fanpage là gì — tới chỗ có thị trường ngách (niche market) riêng, có sản phẩm thông tin (information product) của mình, và một tệp khách Việt kiều.
Tôi không rành công nghệ, học nổi không? Được. Ngày đầu, tay tôi run trước cái máy tính, đọc chữ được chữ mất. Nhưng tôi học - làm - sai - sửa, không có đường tắt nào cả. Cái tôi có không phải là năng khiếu, mà là sự lì. Kết quả tới đâu còn tùy nỗ lực và hoàn cảnh mỗi người — tôi không hứa bạn sẽ giống hệt tôi.
Học Thầy có chắc lời gấp 20 lần không? Nói thật lòng: gấp 20 lần công việc cũ là chuyện của riêng tôi, không phải một lời hứa cho tất cả mọi người. Tôi không bán giấc mơ làm giàu. Bạn học được cách làm; còn kết quả tùy vào sự bền bỉ và hoàn cảnh của chính bạn. Ai cam đoan với bạn một con số chắc chắn, bạn nên cẩn thận với người đó.
Về tác giả
Người viết những dòng này là Mợ Dung (Phạm Thế Anh). Hơn 20 năm lăn lộn trong kinh doanh. Và 4 năm làm học trò thầy Phạm Thành Long — bắt đầu từ khóa Eagle Camp, rồi theo sát bên Thầy tới tận bây giờ.
Tôi không viết từ sách vở. Tôi viết từ những gì chính tay mình đã làm.
Tôi tự dựng website làm phễu đặt lịch cho nhà hàng OISHII NEM của người Việt ở Siegburg, Đức. Tôi cầm tay chỉ việc cho Hà Hoàng — một chủ tiệm nail bên Đức từng nhắn tôi "chị ơi em sợ làm sai tốn tiền oan" — để tự tay em ấy chạy được quảng cáo. Miễn phí. Vì thương.
Tôi không nhận chạy quảng cáo thuê. Của ai người nấy xót — tôi chỉ dạy để bạn tự cầm được tay lái túi tiền của mình.
Trên hành trình ấy, tôi tìm ra thị trường ngách và sản phẩm thông tin (information product) của riêng mình, lợi nhuận gấp 20 lần công việc cũ, gom được một tệp khách Việt kiều, và từ người không biết chạy bộ, nay đã có 2 huy chương marathon.
Nếu bạn cũng đang xa xứ và muốn biến cái nghề bằng tay thành một thứ tài sản, hãy theo dõi để đi cùng tôi. Liên Tục Tiến Lên.